Samen slim leren? - de eerste dag

Het thema van de (Surf) onderwijsdagen was dit jaar: Samen Slim Leren. Met een record van meer dan 900 bezoekers in twee dagen, is Surf in samenwerking met er in samenwerking met Kennisnet wederom in geslaagd een mooi programma te presenteren. Op slideshare zijn alle presentaties terug te vinden. In deze blog sta ik stil bij mijn persoonlijke programma.

Net op tijd arriveerde ik in de zaal voor de openingsspeech van Liebrand in samenwerking met minister Plasterk als avatar. Een leuk vondst die avatar. De opening werd gevolgd door de keynote van Richard Baraniuk uit Houston over Open Education. Hij pleit o.a. voor persoonlijke boeken, aangezien ieder kind verschillend is. Een ander interessant punt vond ik zijn opmerking over het 'peer-review-systeem'. In zijn ogen staat dit op instorten en zijn toepassingen als delicious hiervoor een oplossing.

Voor de eerste sessieronde koos ik voor de sessie 'Kijk mam - zonder wachtwoord!' door Joost van Dijk van SURFnet. Hij hield een presentatie over Open ID en de federatie. Hij vertelde o.a. dat een groot nadeel van het werken met Open ID is dat je daar kunt liegen bij het opgeven van je ID. Als je gebruik maakt van een federatie (bv. die van Surf) is dit niet het geval. Dan geeft de hogeschool aan dat je daadwerkelijk de betreffende student bent.

Na een snelle zaalwisseling sloot ik me aan in de rij voor zaal 718, waar twee medewerkers van de TU Eindhoven een presentatie gaven over de DLWO van de TUe. Deze DLWO - Digitale Leer- WerkOmgeving stelt de gebruiker centraal. De presentatoren Joost Timmermans en Thieu Mennen vertelden open en eerlijk over hun plannen en geleerde lessen rond de realisatie van de nieuwe DLWO. In de afgelopen weken was ik hun plaatjes al op het web tegengekomen. Aangezien we binnen de HAN druk aan het denken zijn over een studentenportal, sprak het verhaal me erg aan. Zaken die mij in het verhaal erg aanspraken waren:

• Processen houden zich niet aan systeemgrenzen
• Fase dlwo 1 is single logon
• Helder Plaatje applicatie architectuur tue dlwo met sharepoint als GUI, biztalk etc
• Overgang naar dlwo betekent keuzes uit verleden ter discussie te stellen, eerst GUI dan technisch nabouwen
• Briljante uitwerking van de dlwo bij TUe doordat ze uitgaan van processen ipv applicaties
  
• Doe geen nieuwe dingen
• Eerst beheerorganisatie op orde dan pas beginnen met ontwikkelen dlwo

Na de lunch stond de verdiepingssessie over Virtual Action Learning van Jos Baeten en Robert-Jan Simons en Karin Valke van Citowoz op mijn programma. De zaal bleek uitverkocht en ondanks dat ik het verhaal natuurlijk al ken, was het wederom een waardevolle sessie (met veel bekenden :-)). De workshop had als titel: Meer van elkaar dan van de docent leren en het merendeel van de aanwezigen moest na de reflectie concluderen dat dit het geval was geweest. Zie ook de bijdrage van Wilfred Rubens over deze workshop, die zelf als voorzitter optrad.

Na de verdiepingssessie werden alle deelnemers verzocht snel naar de grote zaal te gaan voor de afsluitende keynote van de eerste dag door Marc Lammers, coach van het nederlands dameshockeyteam. Hij hield een aansprekende presentatie met mooie beelden en uitspraken. Met name zijn focus op de dingen waar je goed in bent (en daar beter in worden) sprak me aan.

Tijdens de afsluitende borrel nog wat bijgepraat en gepoked. De eerste dag bestond wat mij betreft uit een veelzijdig en interessant programma. Door mijn keuze voor de verdiepingssessie heb ik twee sessies gemist, die ik anders wel bij had willen wonen, namelijk:

• Augmented Reality: Toegevoegde waarde voor onderwijs? door Arno Coenders (Kennisnet)
• DLWO functionaliteiten door Gerdien Jansen (Vrije Universiteit Amsterdam), Ronald Ham (SURFfoundation) en Nico Juist (Hogeschool INHolland)

HANovatie

Mijn blog over de opening van de SURF Onderwijsdagen is in een uitgebreidere versie ook op de site HANovatie verschenen. HANovatie is het platform voor vernieuwingen aan de HAN en deels openbaar toegankelijk. Lees hier het artikel De digitale leer- en werkomgeving: zitten we als HAN op het goede spoor?

Back to the future

Net als voorgaande jaren kijk ik met gemengde gevoelens terug op de Surf onderwijsdagen. Dit gemengde gevoel heeft dit keer niet te maken met een combinatie van teleurstelling en verrassing. Nee, het gevoel gaat dieper. En het is aangewakkerd door de openingssessie over de toekomstscenario’s van de digitale leer- en werkomgeving (DWLO). De vraag die ik mezelf stel is: zitten we op het goede spoor?

(Foto van Pierre Gorissen)

In de periode januari – oktober 2008 is door SURFfoundation (combinatie van de platformen ICT & Onderwijs en ICT & Organisatie (waarom zou je deze nog steeds zo strikt scheiden?)) in samenwerking met meer dan 300 mensen uit hogeronderwijsinstellingen gewerkt aan toekomstbeelden voor de digitale leer- en werkomgeving 2020. Dit heeft 20 drijvende krachten opgeleverd en vier scenario's. De gevolgde werkwijze binnen de scenariostudie als ook de 20 drijvende krachten die van invloed zijn op het hoger onderwijs op weg naar 2020, zijn beschreven in dit rapport.

Met name de lijst met drijvende krachten is om meerdere redenen interessant. Allereerst ben ik van mening dat de lijst met trends een interessant aanknopingspunt is voor een hogeronderwijsinstelling. Waar willen we ons als instelling positioneren, zou op dit moment een hele goede vraag zijn. Ik ben echter ook kritisch over de lijst. Niet alle genoemde trends staan wat mij betreft in de juiste categorie. Ik noem als voorbeeld de trend ‘levenlang leren’ (nr. 18), gewaardeerd met een lage impact voor de DWLO. Naar mijn idee heeft de trend van levenlang leren een hoge impact op de digitale leeromgeving. Daarnaast vind ik de conclusie dat levenlang leren gepositioneerd is in het postinitieel onderwijs een achterhaalde gedachte.

De genoemde trends zijn door Surf omgezet in vier scenario’s voor het hoger onderwijs van de toekomst. De scenario’s zijn als keynote in de vorm van een talkshow tijdens de opening van de Surfonderwijsdagen zijn gepresenteerd. De combinatie van diverse media (waaronder vier filmpjes over leren in de toekomst en per scenario een echte krant met nieuws uit 2020) maakte dit voor mij een zeer aansprekend verhaal.

De aanwezigen in de zaal werd na de presentatie gevraagd te stemmen op 1 van de scenario’s. Dit leverde geen echte winnaar op, maar dat was natuurlijk ook niet de bedoeling. Zelf gaat mijn voorkeur uit naar het scenario De Beurs. Met name vanwege het uitgangspunt van het talent van een student en daar het onderwijs op inrichten. Hierin zit ook het principe van het leren in een Gilde. Een altijd tot de verbeelding sprekende metafoor!

Al met al heeft het werk dat Surf heeft gedaan en de presentatie op de onderwijsdagen, mij in ieder geval geinspireerd maar ook verder op weg geholpen in het nadenken over de toekomst van de digitale leer- en werkomgeving. En daarmee hebben ze bij mij in ieder geval hun doel bereikt. Wat mij betreft gebruiken we het materiaal om binnen de instelling de discussie hierover verder te voeren.